• Stoppen met het weghalen van prullenbakken vanwege statiegeldoverlast
• Stoppen met het weghalen/afschalen van grofvuilpunten
• Gerichte toezicht en handhaving op hotspots
• Harde maatregelen rattenoverlast
• Statiegeld op kleine flesjes en blikjes afschaffen

Stop het statiegeldsysteem

Het beleid vanuit de landelijke overheid om statiegeld in te voeren op kleine petflessen en blikjes drinken was op het eerste gezicht een sympathiek idee, mede gezien de goede voorbeelden uit andere Europese landen. Maar inmiddels leidt het systeem in grote steden tot steeds meer overlast. Statiegeldverzamelaars breken prullenbakken open, waardoor afval op straat belandt en ongedierte wordt aangetrokken. Andere partijen in de gemeenteraad pleiten voor meer inleverpunten of een hoger statiegeld bedrag. JA21 ziet daarin geen oplossing. Immers, zolang de kans bestaat dat prullenbakken statiegeld bevatten, blijft het aantrekkelijk om deze open te breken. Meer inleverpunten veranderen daar niets aan, terwijl een hoger statiegeld bedrag het openbreken van prullenbakken alleen maar lucratiever maakt.

JA21 wil daarom het statiegeldsysteem drastisch herzien en zo nodig afschaffen. Hoewel dit een landelijke aangelegenheid is, is het wel de sleutel tot een schonere stad. Al in 2025 pleitte JA21 daarom voor afschaffing. Om dit nu ook landelijk voor elkaar te krijgen, zijn we samen met gemeenteraadsfracties uit de G4 een lobby gestart. Op 8 september 2026 stuurden we daarom een brandbrief aan de minister van Klimaat en Groene Groei waarin wij het kabinet oproepen het huidige systeem te herzien. 

Meer handhaven

De verloedering van de openbare ruimte beperkt zich niet tot de problemen die samenhangen met statiegeld. Zo ontvangt de fractie van JA21 veel bezorgde berichten van bewoners over de grofvuilpunten in de stad, waar complete huisraden buiten de toegestane tijden worden geplaatst, inwoners uit omliggende gemeenten hun grofvuil achterlaten omdat zij daar voor de inzameling moeten betalen en ondernemers bedrijfsafval dumpen, terwijl deze punten daar niet voor zijn bedoeld.

JA21 wil daarom zichtbare controles en snelle boetes voor dit soort gedrag. Hiervoor hebben wij concrete voorstellen aan de wethouder gedaan, waaronder het plaatsen van duidelijke borden bij grofvuilpunten met de toegestane tijden voor het neerzetten van grofvuil en het inzetten van camera’s om illegale dumpingen vast te leggen en overtreders te beboeten.

Meer schoonmaken

Het Amsterdamse stadsbestuur heeft al van alles geprobeerd om het openbreken van prullenbakken tegen te gaan. Zo zijn er doorzichtige zakken geplaatst, zijn prullenbakken weggehaald en komt er in 2027 een nieuwe, stevigere prullenbak in de stad. Wat de fractie van JA21 betreft is dit vooral symptoombestrijding zolang de onderliggende oorzaak van het probleem niet wordt aangepakt: statiegeld. 

Zolang dit systeem bestaat wil JA21 dat de stad simpelweg vaker en beter wordt schoongemaakt om afval en ongedierte terug te dringen. Zo stelde JA21 in 2026 voor om fretten in te zetten tegen de toenemende rattenoverlast. Fretten zijn een natuurlijke en gifvrije vijand van ratten. Door ze gecontroleerd los te laten en daarna weer binnen te halen, voorkomen we dat de rattenplaag plaatsmaakt voor een frettenplaag.